De perimenopauze

De dag is pas net begonnen en eigenlijk voel je je nu al moe. Het is een soort zwaarte in je lijf die je voorheen niet kende. Misschien merk je dat je cyclus, die altijd zo trouw was als een klok, ineens een eigen leven gaat leiden. De ene keer ben je te vroeg aan het menstrueren, de andere keer blijft het langer weg of is het heviger dan je gewend bent. Je vraagt je af of het de drukte op je werk is of dat er iets anders aan de hand is, want je bent toch nog veel te jong voor de overgang? 
Dit is het gezicht van de perimenopauze, de fase die voorafgaat aan de werkelijke menopauze. Het is een periode van grote hormonale herijking waarin je lichaam langzaam afscheid neemt van de vruchtbare jaren en zich voorbereidt op een nieuw ritme. Hoewel deze fase gepaard kan gaan met wat onzekerheid, is het vooral een uitnodiging van je lichaam om wat dichter bij jezelf te komen staan. In dit artikel nemen we je mee door deze eerste fase van verandering.

Wat is de perimenopauze?

De perimenopauze is technisch gezien de overgangstijd waarin je lichaam de transitie maakt naar de menopauze. De menopauze is één specifiek moment: de dag dat je precies een jaar niet meer hebt gemenstrueerd. De perimenopauze is het hele traject daarvóór.Je eierstokken beginnen in deze fase minder hormonen te produceren en de eisprong vindt niet meer elke maand op exact hetzelfde moment plaats, wat zorgt voor de eerste merkbare verschuivingen. 
Het is een proces dat heel geleidelijk gaat en vaak jaren in beslag neemt. Je kunt het vergelijken met een motor die langzaam begint te sputteren voordat hij uiteindelijk stopt. Het gaat met vallen en opstaan. Je ziet dat de klachten die je ervaart geen toeval zijn, maar een logisch gevolg van een biologisch proces dat simpelweg tijd nodig heeft.

Op welke leeftijd begint de perimenopauze? 

Veel vrouwen denken dat de overgang pas rond de vijftig begint, maar de perimenopauze dient zich vaak veel eerder aan. Gemiddeld start deze fase tussen je 40e en 45e, maar het is zeker niet ongewoon dat de eerste subtiele veranderingen al rond je 35e merkbaar worden. Omdat je in deze periode nog gewoon menstrueert, leggen veel vrouwen niet direct de link met hun hormonen. Toch is hun lichaam achter de schermen al druk bezig met de grote verbouwing. 
Het kan zijn dat je jezelf nog veel te jong voelt voor 'de overgang', zeker als je nog midden in een druk gezinsleven of een bloeiende carrière zit. Juist die combinatie van een veeleisend leven en de eerste hormonale schommelingen kan ervoor zorgen dat je de signalen negeert of toeschrijft aan stress. Onthoud dat er geen 'juiste' leeftijd is. Elk lichaam volgt zijn eigen unieke tijdlijn en het herkennen van jouw persoonlijke startpunt geeft je de kans om preventief goed voor jezelf te gaan zorgen.

Wat gebeurt er hormonaal in deze fase? 

In de perimenopauze is het vooral het hormoon progesteron dat als eerste begint te dalen. Progesteron is je natuurlijke kalmeringsmiddel en zorgt voor een goede nachtrust en een stabiele stemming. Als dit hormoon afneemt, kun je sneller last krijgen van innerlijke onrust of slapeloosheid. Omdat oestrogeen in deze fase nog wel eens flink kan pieken voordat het uiteindelijk daalt, ontstaat er een disbalans die we ook wel oestrogeendominantie noemen. Wat kan zorgen voor gevoelige borsten of een korter lontje. 
Deze hormonale balans is in het begin van de perimenopauze vaak grilliger dan in de menopauze zelf. Waar de hormonen later in het proces stabiel laag blijven, gaan ze nu nog alle kanten op. Dit verklaart waarom je je de ene week fantastisch voelt en de andere week nergens zin in hebt. Je lichaam probeert het oude ritme vast te houden, terwijl de reserves opraken. Dat getrek aan je systeem is precies wat je voelt in je dagelijkse energie en humeur.

De meest voorkomende perimenopauze symptomen 

De symptomen van de perimenopauze zijn vaak minder uitgesproken dan de bekende opvliegers van de latere fase, maar ze zijn daarom niet minder aanwezig. Het herkennen van deze signalen helpt je om met meer zachtheid naar de veranderingen in je eigen lichaam te kijken. 

De meest voorkomende signalen op een rij: 

• Veranderingen in je menstruatiecyclus: je cyclus wordt plotseling korter of juist veel langer dan je gewend bent. 
• Intenser bloedverlies: de menstruatie kan heviger verlopen of langer aanhouden dan voorheen. 
• Nachtelijk zweten: wakker worden met een klam gevoel, vaak in de nek, doordat je innerlijke thermostaat subtiel verschuift. 
• Brainfog: een minder scherpe focus, vaker naar woorden zoeken of het gevoel hebben dat je hoofd 'vol' zit. 
• Mentale kwetsbaarheid: emotioneel sneller uit het veld geslagen zijn door kleine, alledaagse dingen die je voorheen moeiteloos oppakte. 
• Vage klachtenpatronen: een verzameling van verschillende signalen die telkens in een vast patroon rondom je cyclus terugkeren.

Deze verzameling van klachten hoeft zeker niet allemaal tegelijk voor te komen om van de perimenopauze te spreken. Als je merkt dat er een patroon ontstaat van vage klachten die samenhangen met je cyclus, is de kans groot dat je lichaam simpelweg aan het herijken is.

Waarom perimenopauze klachten vaak niet direct herkend worden

Het lastige van perimenopauze klachten is dat ze zo ontzettend vage vormen kunnen aannemen en daardoor ook perfect lijken te passen bij een druk leven. Als je begin veertig bent, heb je vaak te maken met de zorg voor opgroeiende kinderen of een verantwoordelijke baan. Dat je dan moe of prikkelbaar bent, lijkt op het eerste gezicht heel logisch. Hierdoor zoeken veel vrouwen de oorzaak vaak buiten zichzelf (te druk, te veel stress) in plaats van binnenin hun eigen hormonale huishouding. 
Bovendien heerst er nog vaak een taboe op het woord overgang op jongere leeftijd, waardoor we onszelf wijsmaken dat het simpelweg nog niet zover kan zijn. We zijn gewend om door te zetten en de signalen van ons lichaam weg te drukken met een extra kop koffie of een nog strakkere planning. Juist door even stil te staan en bijvoorbeeld een cyclusdagboek bij te houden, ontdek je vaak dat die vermoeidheid of somberheid een maandelijks ritme volgt. Als je dit patroon herkent maak je de weg vrij voor de juiste ondersteuning.

Je mentale balans en je humeur

Het kan soms voelen alsof je een ander persoon bent geworden als je merkt dat je sneller geïrriteerd bent door kleine dingen. Denk aan een vaatwasser die niet goed is ingeruimd of een opmerking van een collega die ineens verkeerd valt. Dit heeft vaak te maken met de daling van oestrogeen, wat invloed heeft op je serotonine, je 'gelukshormoon'. Als serotonine daalt, wordt je grens voor prikkels lager en voel je je minder stabiel. 
Het is belangrijk om te onthouden dat dit een biologisch proces is en niets zegt over je karakter. Je bent niet ineens een ongeduldig persoon geworden. Je zenuwstelsel reageert simpelweg sneller op spanning. Zelfcompassie is in deze fase je belangrijkste hulpmiddel. Wees zo vriendelijk voor jezelf als je voor een goede vriendin zou zijn.

Wat kun je zelf doen om jezelf te ondersteunen tijdens de perimenopauze?

Je hebt veel meer invloed op hoe je je voelt dan je misschien denkt. Door bewust te kijken naar je dagelijkse keuzes, geef je je lichaam de ruimte om de hormonale verschuivingen op een zachte manier op te vangen en je eigen regie te behouden. 

De kracht van voeding

Voeding speelt een centrale rol in hoe je lichaam omgaat met hormonale schommelingen, waarbij een stabiele bloedsuikerspiegel nu belangrijker is dan ooit. Als je bloedsuiker veel piekt en daalt door suikers of snelle koolhydraten, moet je lichaam vaker cortisol aanmaken, wat de hormonale onbalans juist kan versterken. Kies daarom voor voeding die je lichaam echt voedt. Denk aan kleurrijke groenten, gezonde vetten en voldoende eiwitten bij elke maaltijd om verzadigd en in balans te blijven. 

Bewegen in een ritme dat bij je past

Beweging is goed, maar de manier waarop je beweegt mag mee veranderen met je levensfase omdat je systeem nu gevoeliger kan reageren op fysieke stress. Waar je vroeger misschien genoot van een uur intensief hardlopen, kan dat nu soms te veel van je lichaam vragen en je juist vermoeider maken. Wandelen in de natuur, zwemmen of lichte krachttraining zijn prachtige manieren om in beweging te blijven. Hiermee ondersteun je ook je botten zonder je systeem onnodig te overbelasten.

De waarde van rust en ontspanning

In een druk leven vergeten we vaak dat rust een belangrijk onderdeel is van een goede gezondheid. Je lichaam gebruikt deze momenten om hormonale signalen weer in goede banen te leiden. Dit hoeft niet ingewikkeld te zijn. Het kan al zitten in vijf minuten bewust ademhalen tussen twee afspraken door of even zonder telefoon naar buiten staren met een kop thee. Deze kleine herstelmomenten zorgen ervoor dat de spanning zich niet opbouwt en je zenuwstelsel het signaal krijgt dat het veilig is.

Focus op nachtrust en herstel

Als je merkt dat je nachten onrustiger zijn, is het slim om je avondritueel onder de loep te nemen. Leg je telefoon een uur eerder weg, zorg voor een koele slaapkamer en drink een warme kop kruidenthee om je lichaam te helpen ontspannen voordat je het licht uitdoet. Een goede nachtrust is de basis voor je herstel en helpt je om de volgende dag weer met meer veerkracht en focus te beginnen.

Ondersteuning met kruiden en nutriënten

Soms kan je lichaam net dat beetje extra ondersteuning gebruiken in de zoektocht naar een nieuw evenwicht, waarbij diverse planten traditioneel worden ingezet in relatie tot de vrouwelijke balans. Een bekend voorbeeld is Monnikspeper* (Agnus Castus), een kruid dat gewaardeerd wordt omdat het bijdraagt aan een normale hormoonhuishouding, terwijl planten zoals Chinese engelwortel en zoethout al eeuwenlang worden gebruikt ter ondersteuning van de vrouwelijke balans. Daarnaast kunnen adaptogenen zoals Maca een fijne aanvulling zijn binnen je dagelijkse routine om je lichaam op een natuurlijke wijze te ondersteunen bij stress. Ook helpt het je energiek te blijven tijdens hormonale verschuivingen.

Extra ondersteuning met Ortholon Moondance

Bij Ortholon kijken we graag naar het natuurlijke ritme van de vrouw. Omdat je behoeften in de eerste helft van je cyclus anders zijn dan in de tweede helft, hebben we producten ontwikkeld die daarop aansluiten. Moondance is ontworpen om je lichaam te ondersteunen, ook wanneer je merkt dat de perimenopauze zijn intrede doet. Het is een manier om mee te bewegen met wat je lijf aangeeft. 
Moondance Fase 1 en 2 bevatten een zorgvuldige combinatie van vitaminen, mineralen en kruidenextracten zoals Chinese engelwortel en zoethout. Deze ingrediënten worden traditioneel gebruikt ter ondersteuning van het vrouwelijk systeem. Het is geen snelle oplossing, maar een aanvulling op je dagelijkse gewoonten. Zie het als een ondersteunende basis die je helpt om met meer vertrouwen en balans door je maand te bewegen.

Moondance Fase 1 bestellen

Moondance Fase 2 bestellen

Een nieuwe fase van bloei en wijsheid

De perimenopauze wordt vaak gezien als iets lastigs, maar je kunt het ook bekijken als een fase waarin je meer dan ooit leert luisteren naar je eigen grenzen. Het nodigt je uit om beter voor jezelf te gaan zorgen, gezonder te eten en meer rust in te bouwen. Dat is een geschenk waar je de rest van je leven profijt van hebt. Je bent nog steeds dezelfde krachtige vrouw, alleen je behoeften verschuiven. 

Je vindt een nieuwe balans die niet meer gebaseerd is op altijd maar 'doorgaan', maar op samenwerken met je eigen natuur. Vertrouw op het proces en weet dat je er zelf veel aan kunt doen om je goed te blijven voelen. Gun jezelf de tijd om te wennen aan het nieuwe ritme.  

*Gezondheidsclaim voor Monnikspeper en andere kruiden in afwachting van Europese toelating. Supplementen zijn een aanvulling op een gevarieerde voeding en een gezonde levensstijl, geen vervanging daarvan.